Βασιλιάς των αιθέρων

Ο χρυσαετός (επιστημονικά: Aquila chrysaetos) είναι το πιο γνωστό και ισχυρό αρπακτικό πουλί της οικογένειας των γερακιών (Accipitridae).

Κατοικεί κυρίως στις βόρειες περιοχές της Ευρώπης, της Ασίας και της Αμερικής. 
Στην Ελλάδα τον συναντάμε στα ψηλά βουνά: Όλυμπο, Παρνασσό, Οίτη, Τυμφρηστό.

Φωλιάζει συνήθως σε απόκρημνα σημεία και πετά αγέρωχα κι αριστοκρατικά, γι’ αυτό και ονομάζεται «βασιλιάς των αιθέρων»!

Ο χρυσαετός σε καλές συνθήκες διαβίωσης ζει πολλά χρόνια. Μάλιστα, στα αυτοκρατορικά ανάκτορα της Βιέννης, στην αιχμαλωσία και με καλή περιποίηση, υπήρξε αετός που έζησε 100 χρόνια!

Χαρακτηριστικά     

Χαρακτηριστικό είναι το χρυσαφί χρώμα που έχει στο κεφάλι και στον αυχένα, απ’ όπου πήρε και το όνομά του. Έχει περίπου 7.000 φτερούγες που είναι ομοιόμορφες σκούρες από κάτω, ενώ από πάνω είναι ανοιχτόχρωμες.
Όλες αυτές τις αλλάζει ολοκληρωτικά μία φορά στη ζωή του! Πίσω έχει μια μεγάλη ουρά.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του αετού είναι το δυνατό και γαμψό ράμφος του που του επιτρέπει να ξεσχίζει τις σάρκες των ζώων που πιάνει και τρέφεται.

Επίσης, ο χρυσαετός έχει δυνατά πόδια για να μπορεί να κρατάει τη λεία του και να μην του φεύγει. 
Σ' αυτό τον βοηθούν τα 4 πολύ γερά δάχτυλα, που καταλήγουν σε δυνατά και γυριστά νύχια, όπως το αγκίστρι.

Το σώμα του μπορεί να φτάσει μέχρι και το 1 μέτρο μήκος, ενώ όταν οι φτερούγες του είναι ανοιχτές ξεπερνούν τα 2,5 μέτρα μήκος!

Ζυγίζει από 2.900 – 6.600 κιλά.

Πετά χωρίς να κουράζεται

Ο χρυσαετός ξέρει και εκμεταλλεύεται πάρα πολύ καλά τα ρεύματα του αέρα και τελικά πετάει, όπως περίπου και το ανεμοπλάνο. Αφήνεται στον αέρα με ανοιχτά τα φτερά και αιωρείται – για πολύ ώρα -  μόνο σε μερικές περιπτώσεις τα χτυπάει, για να πάρει δύναμη. Με τον τρόπο αυτό μπορεί και κάνει μεγάλη οικονομία στις δυνάμεις του. Καθώς πετά διαγράφει κύκλους σε ύψος 5.000 μέτρα, ενώ οι φτερούγες του από μπροστά, έχουν σχήμα V.

Χαρακτηριστική είναι οι πτήση του χρυσαετού την προ-αναπαραγωγική περίοδο όταν διαφημίζει τα όρια της επικράτειάς του. Παίρνει μεγάλο ύψος και στη συνέχεια βυθίζεται με μαζεμένες τις φτερούγες του. Και παρ’ ότι είναι τόσο μεγάλο πουλί, είναι ιδιαίτερα ευκίνητο και προσγειώνεται με μεγάλη ταχύτητα.

Άριστη όραση

Ο χρυσαετός διαθέτει άριστη όραση. Το μάτι του είναι διαφορετικά φτιαγμένο από το μάτι των άλλων πουλιών.

Έτσι, ενώ με το μεγαλύτερο μέρος του ματιού του βλέπει μία μεγάλη έκταση, με ένα μικρότερο μέρος του ματιού του βλέπει ένα μικρό κομμάτι της γης, αλλά πολύ καθαρά! Γι' αυτό και δεν του ξεφεύγει ούτε η παραμικρή κίνηση που γίνεται γύρω του ή κάτω στη γη και μπορεί να εντοπίσει τη λεία του από πολύ μεγάλη απόσταση.

Τροφή  

Ο χρυσαετός τρέφεται με ζωντανά πουλιά και θηλαστικά μεσαίου μεγέθους όπως: φάσες, λαγούς, κουνάβια, πέρδικες, ποντίκια, νυφίτσες, μικρές χελώνες, νεαρά ελάφια και σπανιότερα με μικρά αιγοπρόβατα.

Το χειμώνα, αν δεν βρει αρκετή φρέσκια τροφή συμπληρώνει το γεύμα του με πτώματα νεκρών ζώων.

Αναπαραγωγή  

Είναι «μονογαμικός», δηλαδή διαλέγει ένα σύντροφο και μένουν για όλη τους τη ζωή μαζί, ακόμα κι όταν ο ένας από τους δύο ψοφήσει. Ζει μόνος του, με μόνη συντροφιά την οικογένειά του. Κατασκευάζει πολλές φωλιές (7-10) σε απόμερους γκρεμούς, τις οποίες χρησιμοποιεί εναλλάξ.

Τέλος Φεβρουαρίου, το θηλυκό γεννά 2-3 αυγά (σε απόσταση 2-3 ημερών το καθένα) και τα επωάζει για 40-45 ημέρες.

Οι νεοσσοί είναι λευκοί και γυμνοί. Μένουν στη φωλιά για 50 μέρες και ταΐζονται από τους γονείς τους μέχρι να μάθουν να πετούν (65-80 μέρες) και να μπορέσουν να τραφούν μόνοι τους. Συνήθως, όμως, επιβιώνει μόνο το μεγαλύτερο αετόπουλο, το οποίο καταφέρνει να τρώει όλη την τροφή, με αποτέλεσμα τα άλλα να πεθαίνουν από ασιτία.

Είδος υπό εξαφάνηση!

Δυστυχώς το είδος απειλείται με εξαφάνιση σήμερα, λόγω της λαθροθηρίας, αλλά και έμμεσα λόγω της μείωσης των πληθυσμών της λείας του. Στη χώρα μας έχουν εντοπιστεί σήμερα μόνο 140-180 ζευγάρια, 60 από τα οποία ζουν στην Κρήτη.

Ο αετός μέσα στην Αγία Γραφή

Στην Αγία Γραφή γίνονται πολλές αναφορές στον αετό. Να μερικές υποσχέσεις του Θεού για όλους αυτούς που Τον εμπιστεύονται στη ζωή τους:

«Εκείνοι που στον Κύριο ελπίζουν, ανανεώνουν τις δυνάμεις τους,
φτερά αποκτούνε σαν του αετού, τρέχουν χωρίς να εξασθενούν…»

Ησαΐας 40:31

«Ο Θεός σου δίνει όσα πόθησες αγαθά, η νιότη σου καθώς του αετού θ’ ανανεώνεται.»

Ψαλμός 103:1–5